Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel tedarik zincirleri ve sanayi üretimini doğrudan etkileyen dizel arz krizinin 2027 yılına kadar sürebileceğini duyurdu. Sonbahar rafineri bakımları, jeopolitik riskler ve stoklardaki tarihi düşüşler, kış öncesi rafinaj marjlarını zirveye taşırken sanayi ve lojistik maliyetleri üzerindeki enflasyonist baskıyı artırıyor.
Reuters verilerine göre, İran savaşı kaynaklı saldırıların downstream rafineri kapasitelerini ve operasyonel üretimi aksatmasıyla dizel rafinaj marjı eylül ayında varil başına 95 dolar bandına tırmanarak rekor seviyeye ulaştı. Küresel tedarik zincirindeki gerilimi artıran bir diğer gelişme ise Orta Doğu ve Rusya menşeli sevkiyatlarda yaşandı; iki bölgenin toplam dizel ihracatı eylülde günlük 1,3 milyon varil gerileyerek piyasadaki likidite açığını büyüttü.
Mevsimsel talep artışı öncesinde rafineri bakım takvimlerine ve kapasite kullanım kısıtlarına işaret eden IEA, downstream piyasalarındaki tabloyu şu ifadelerle açıkladı:
Ajans, kış aylarında talebin zirveye ulaşması öncesinde stoklardaki mevsim normallerinin dışındaki büyük düşüşlerin ve üretim kısıtlarının piyasada baskı yarattığını belirtti.
IEA, uzun süreli arz kesintilerinin sonbahardaki rafineri bakım çalışmaları ve kış aylarında artacak talep öncesinde stokların azalmasına yol açtığını vurguladı.
Stratejik Rezerv Müdahalesi ve Makroekonomik Projeksiyonlar
Dizel yakıtın imalat sanayisi, lojistik operasyonları ve tarım segmentindeki kritik ağırlığı, maliyet artışlarının makroekonomik ve ticari baskılara dönüşmesine yol açıyor. Sanayileşmiş ekonomilere teknik danışmanlık sağlayan ajans, girdi maliyetlerini sınırlamak adına atılan koordineli adımı ve piyasa etkilerini paylaştı:
Sanayileşmiş ülkelere danışmanlık yapan IEA, fiyatları kontrol altına almak amacıyla stratejik rezervlerden 100 milyon varil petrol ve dizelin piyasaya sunulması için üye ülkelerin koordinasyon içinde çalıştığını bildirdi.
IEA, rekor seviyelere çıkan dizel fiyatlarının mal maliyetlerini yükselterek reel gelirleri, ekonomik faaliyetleri ve enflasyonu olumsuz etkilediğini belirtti.
Piyasa dengelerine ilişkin projeksiyonlarda, küresel petrol talebinin 2026 yılında günlük 2,6 milyon varil daralacağı ve bu düşüşün yaklaşık yüzde 25’inin dizel tüketimindeki kısıtlamalardan kaynaklanacağı hesaplanıyor. Küresel petrol arzının ise 2026’daki günlük 5,8 milyon varillik gerilemenin ardından 2027’de günlük 7,7 milyon varil artışla yön değiştirmesi ve piyasayı arz fazlasına taşıması bekleniyor. Ancak kurum, kapasite artışlarına rağmen
Yorumlar kapalı.